Một bàn Kỳ Môn Độn Giáp gồm những gì? 9 cung và 5 lớp ký hiệu

Lập bàn Kỳ Môn là việc biến một thời điểm (năm, tháng, ngày, giờ) thành một bản đồ 9 cung. Mỗi cung là một "ô", và trong ô đó có nhiều lớp ký hiệu chồng lên nhau: cung nền, can chi, sao, cửa, thần. Đọc bàn chính là đọc các lớp này theo quan hệ với nhau.

Bài này là tấm bản đồ "bạn đang ở đây": nó giới thiệu tổng quan các lớp để bạn biết cả bàn gồm những gì. Các bài sau (Bài 3 đến Bài 7) đi sâu từng lớp; còn cách dựng ra bàn thì để ở bài Lập bàn.

Tốn4

乙Ất

心Thiên Tâm

驚Kinh Môn

Cửu Địa

丁Đinh

Ly9

辛Tân

蓬Thiên Bồng

開Khai Môn

Cửu Thiên

庚Canh

Khôn2

己Kỷ

任Thiên Nhậm

休Hưu Môn

Trực Phù

壬Nhâm

Chấn3

戊Mậu

柱Thiên Trụ

死Tử Môn

Huyền Vũ

癸Quý

Trung5丙Bính

Đoài7

癸Quý

冲Thiên Xung

生Sinh Môn

Đằng Xà

戊Mậu

Cấn8

壬Nhâm丙Bính

芮Thiên Nhuế禽T.Cầm

景Cảnh Môn

Bạch Hổ

己Kỷ

Khảm1

庚Canh

英Thiên Anh

杜Đỗ Môn

Lục Hợp

辛Tân

Càn6

丁Đinh

辅Thiên Phụ

傷Thương Môn

Thái Âm

乙Ất

Một bàn Kỳ Môn hoàn chỉnh - mỗi cung gồm nhiều lớp

Nhìn thoáng qua có vẻ rối, nhưng mọi ký hiệu trên bàn đều thuộc về một trong năm lớp quen thuộc. Khi tách ra từng lớp, bàn trở nên dễ đọc.

Bốn tầng của một bàn (Tứ Bàn)

Sách "Thần Kỳ Chi Môn" (Trung Biên, Chương 2) ghi: Kỳ Môn Độn Giáp được cấu thành từ bốn tầng - Địa Bàn, Thiên Bàn, Nhân Bàn, Thần Bàn. Sau khi xác định nền Địa Bàn, người xưa xếp thêm ba tầng Thiên - Nhân - Thần lên trên, tương ứng với ba yếu tố Thiên thời, Địa lợi, Nhân hòa.

Địa Bàn (nền): lớp can cố định của cục - Tam Kỳ Lục Nghi xếp vào 9 cung. Đây là nền "bất động": trong suốt một nguyên (5 ngày), Địa Bàn không đổi.
Thiên Bàn ("trời"): lớp Cửu Tinh (9 sao) cùng thiên can xoay bên trên, nói về ảnh hưởng của sự vận động thiên thể tới Trái Đất và con người. Mỗi giờ Cửu Tinh đổi một cung.
Nhân Bàn ("người", còn gọi Môn Bàn): lớp Bát Môn (8 cửa), gắn với mức lợi hại của từng phương vị đối với hoạt động sống và làm việc của con người.
Thần Bàn ("thần"): lớp Bát Thần (8 thần, còn gọi Bát Trá), tám loại "năng lượng thần bí" ảnh hưởng cát hung họa phúc và sự thành bại của công việc.

Bốn tầng này chồng lên cùng một bộ 9 cung. Vì thế trong một ô bạn sẽ thấy bốn tầng cùng hiện: địa can ở nền, rồi sao + thiên can, rồi cửa, rồi thần.

Năm lớp ký hiệu bạn sẽ đọc

Diễn theo cách "đọc bàn", bốn tầng trên trải ra thành năm lớp ký hiệu. Mỗi lớp trả lời một loại câu hỏi khác nhau, và mỗi lớp có một bài học riêng:

Lớp	Là gì	Trả lời câu hỏi gì	Học ở bài
Cửu Cung	9 cung nền, phương vị + ngũ hành	Không gian, nền ngũ hành	Bài 3
Thiên Can / Địa Can	bộ chữ can chi	Ai / cái gì, trục sự việc	Bài 4
Cửu Tinh	9 sao (Thiên bàn)	Thiên thời, khí chất, xu hướng	Bài 5
Bát Môn	8 cửa (Nhân bàn)	Hành động, lối mở, nhân sự	Bài 6
Bát Thần	8 thần (Thần bàn)	Dấu hiệu vô hình, hợp tác, ẩn tình	Bài 7

Lưu ý: Cửu Cung không nằm trong bốn tầng kể trên - nó là khung 9 ô mà cả bốn tầng được đặt lên. Còn Thiên Can và Địa Can thuộc các tầng can (Thiên Bàn và Địa Bàn), nhưng vì là "bộ chữ" ta đọc thường xuyên nhất nên tách thành một lớp riêng để học. Năm lớp này là tất cả những gì cần đọc trên một bàn.

Đọc một cung thế nào

Hãy lấy một ô của bàn hoàn chỉnh ở trên làm ví dụ: cung Khôn 2 (Tây Nam, Thổ). Trong ô này, các lớp xếp chồng như sau:

Góc trên ghi tên cung và số cung: Khôn (trái) và 2 (phải).
Giữa - trên: sao Thiên Nhậm (任) kèm thiên can Kỷ (己) - đây là tầng Thiên Bàn.
Bên phải hàng giữa: thần Trực Phù (值符) - tầng Thần Bàn.
Chính giữa: cửa Hưu Môn (休) - tầng Nhân Bàn.
Đáy ô: địa can Nhâm (壬) - tầng Địa Bàn (nền).

Vậy chỉ một ô Khôn 2 đã gói đủ bốn tầng: nền Địa Bàn (Nhâm), Thiên Bàn (Thiên Nhậm + Kỷ), Nhân Bàn (Hưu Môn), Thần Bàn (Trực Phù). Đọc bàn là làm việc này cho từng cung mình quan tâm, rồi xét quan hệ ngũ hành giữa các lớp. Cung Khôn 2 trong bàn ví dụ còn có thêm vài dấu phụ (ký gửi can Bính từ Trung cung, Mã Tinh, Tuần Không) - những thứ này để các bài chuyên sâu bàn tới.

Tốn4

乙Ất

心Thiên Tâm

驚Kinh Môn

Cửu Địa

丁Đinh

Ly9

辛Tân

蓬Thiên Bồng

開Khai Môn

Cửu Thiên

庚Canh

Khôn2

己Kỷ

任Thiên Nhậm

休Hưu Môn

Trực Phù

壬Nhâm

Chấn3

戊Mậu

柱Thiên Trụ

死Tử Môn

Huyền Vũ

癸Quý

Trung5丙Bính

Đoài7

癸Quý

冲Thiên Xung

生Sinh Môn

Đằng Xà

戊Mậu

Cấn8

壬Nhâm丙Bính

芮Thiên Nhuế禽T.Cầm

景Cảnh Môn

Bạch Hổ

己Kỷ

Khảm1

庚Canh

英Thiên Anh

杜Đỗ Môn

Lục Hợp

辛Tân

Càn6

丁Đinh

辅Thiên Phụ

傷Thương Môn

Thái Âm

乙Ất

Cung Khôn 2 được làm nổi - bốn tầng cùng nằm trong một ô

Mỗi cung quanh viền đều đọc theo đúng cách đó. Cung Trung 5 (ô giữa) là ngoại lệ: nó không trực tiếp luận đoán, mà ký gửi (mượn chỗ) sang cung Khôn 2 - nên ô giữa thường để trống.

Bàn chỉ là dữ liệu nền

Một điều quan trọng: bàn không tự "phán". Bản thân các lớp ký hiệu chỉ là dữ liệu nền. Để ra được một câu trả lời, bạn cần ba thứ:

Một câu hỏi cụ thể (hỏi việc gì, cho ai).
Chọn đúng dụng thần - ký hiệu đại diện cho người hoặc việc đang hỏi trên bàn.
Đọc các lớp theo quan hệ với nhau quanh dụng thần, chứ không đọc rời từng ô.

Cùng một bàn, nhưng mỗi câu hỏi lại có trọng tâm khác nhau - vì dụng thần khác nhau. Đó là lý do bước chọn dụng thần quyết định bạn nhìn vào đâu trên bàn. Bài Dụng Thần trong Kỳ Môn (Bài 8) sẽ đi sâu phần này.